Onderwijsassistent worden: routes en opleiding
Niels Oosterhoff · · 3 min lezen
Onderwijsassistent worden kan via een mbo-opleiding, zij-instroom of werkend leren. Zo kies je de route die bij jou past, met of zonder diploma.
Dit artikel hoort bij de gids Solliciteren in het onderwijs: zo val je op.
Onderwijsassistent worden kan sneller dan je denkt, en er is meer dan één route. De meest gebruikte weg is de mbo-opleiding Onderwijsassistent, maar je kunt ook werkend leren of met relevante ervaring instromen. Welke route past hangt af van je vooropleiding, je tijd en of je meteen wilt werken. Hieronder zet ik de opties op een rij.
Wat doet een onderwijsassistent?
Een onderwijsassistent ondersteunt de leerkracht in en rond de klas. Denk aan kleine groepjes begeleiden, materiaal klaarzetten, helpen bij lezen en rekenen en oog houden voor leerlingen die extra aandacht nodig hebben. Je staat niet zelf verantwoordelijk voor de groep, maar je bent wel een vaste, herkenbare steun voor de kinderen en de leerkracht.
Het werk zit vooral in het basisonderwijs en het speciaal onderwijs, waar de vraag naar ondersteuning groot is.
Route 1: de mbo-opleiding Onderwijsassistent
De klassieke route is de mbo-opleiding Onderwijsassistent (niveau 4) aan een ROC. Je volgt vakken over pedagogiek, didactiek en ontwikkeling van kinderen, en je loopt stage op een school.
- Toelating: meestal een vmbo-diploma of een overgangsbewijs van 3 naar 4 havo/vwo.
- Voltijd (bol): je zit vooral op school en loopt stage.
- Werkend leren (bbl): je werkt op een school en gaat daarnaast naar les. Zo verdien je al terwijl je leert.
Route 2: werkend leren met ervaring
Kom je uit een ander vak, dan telt je ervaring mee. Heb je bijvoorbeeld als jeugdwerker, sportcoach of pedagogisch medewerker met kinderen gewerkt, dan kun je soms op een school starten terwijl je een opleiding volgt. Scholen kampen met tekorten en staan open voor gemotiveerde mensen die willen leren.
Voor een vaste functie vragen de meeste scholen alsnog een afgeronde mbo-opleiding Onderwijsassistent. Zie het beginnen zonder diploma dus als opstap, niet als eindstation.
Route 3: onderwijsassistent als opstap naar leraar
Veel mensen gebruiken de functie bewust als tussenstap. Je leert het onderwijs van binnenuit kennen, en van daaruit is de stap naar de pabo kleiner. Wil je uiteindelijk groepsleerkracht worden, dan is voor een vaste baan een pabo-diploma vereist. Werk je al als onderwijsassistent, dan kun je de pabo vaak in deeltijd doen terwijl je op school blijft.
Wat verdien je?
Onderwijsassistenten vallen buiten de lerarenschalen en zitten meestal in schaal 4 of 5 van de cao primair onderwijs. Je precieze salaris hangt af van je schaal, je ervaring en je werktijdfactor. Wil je een concreet bedrag voor jouw situatie? Reken het door met de salariscalculator.
Je eerste baan vinden
Begin met oriënteren op wat er in jouw regio speelt. Bekijk de actuele vacatures in het onderwijs en filter op onderwijsassistent. Solliciteer ook als je nog in opleiding bent: veel scholen bieden juist bbl-plekken aan, zodat je meteen kunt werken en leren.
Veelgestelde vragen
- Welke opleiding heb je nodig om onderwijsassistent te worden?
- De gangbare route is de mbo-opleiding Onderwijsassistent (niveau 4) aan een ROC. Voor de opleiding heb je meestal een vmbo-diploma of een overgangsbewijs van 3 naar 4 havo/vwo nodig. Je kunt de opleiding voltijd volgen of werkend leren via de beroepsbegeleidende leerweg.
- Kun je zonder diploma als onderwijsassistent werken?
- Soms kun je met relevante ervaring op een school starten terwijl je een opleiding volgt. Voor een vaste functie vragen scholen doorgaans wel een mbo-diploma Onderwijsassistent. Ervaring als bijvoorbeeld sportcoach of jeugdwerker helpt bij de start.
- Is onderwijsassistent een goede opstap naar leraar worden?
- Ja. Veel onderwijsassistenten stromen door naar de pabo, vaak in deeltijd terwijl ze op school blijven werken. Zo leer je het vak van dichtbij kennen voordat je zelf voor de klas staat.
Niels Oosterhoff · Oprichter van Onderwijsbaan. Schrijft over werken, solliciteren en salaris in het onderwijs.