Pabo deeltijd: leraar worden naast werk of gezin

De pabo in deeltijd is dé route als je leraar in het basisonderwijs wilt worden, maar je baan of gezin niet zomaar opzij kunt zetten. Je volgt dezelfde opleiding als voltijdstudenten, maar uitgesmeerd over meer jaren en met minder vaste lesdagen per week. Aan het eind heb je een volwaardig pabo-diploma: het diploma dat vereist is voor een vaste baan als groepsleerkracht. Hieronder lees je voor wie de deeltijd-pabo past, hoe hij eruitziet en hoe je hem combineert met werken.

Voor wie is de pabo in deeltijd?

De deeltijd-pabo is bedoeld voor mensen die niet meer als voltijdstudent door het leven kunnen of willen. Denk aan:

• Carrièreswitchers die vanuit een ander vak het onderwijs in willen, maar hun inkomen nog nodig hebben.
• Ouders die studie willen combineren met de zorg voor kinderen.
• Onderwijsassistenten die al op een school werken en groepsleerkracht willen worden.

Je hoeft geen onderwijsachtergrond te hebben. Wat telt is de motivatie om voor de klas te staan en de bereidheid om naast je andere verplichtingen structureel tijd vrij te maken. Twijfel je of het bij je past? Loop dan eerst eens een dag mee op een basisschool voordat je je inschrijft.

Hoe ziet de deeltijdopleiding eruit?

Je volgt de reguliere pabo, alleen in een lager tempo. In de praktijk betekent dat meestal een of twee vaste lesdagen (of avonden) per week op de hogeschool, aangevuld met zelfstudie en stage. De opleiding duurt daardoor langer dan de voltijdvariant, omdat je de stof over meer jaren uitsmeert.

De inhoud is hetzelfde: vakdidactiek voor rekenen, taal en de zaakvakken, pedagogiek, en veel praktijk. De voltijd-pabo omvat vier jaar en 240 studiepunten;¹ in deeltijd verdeel je diezelfde opleiding over meer jaren. Stage loop je gewoon op een basisschool. Werk je al in het onderwijs, dan kun je die stage soms (deels) op je eigen werkplek invullen. Dat scheelt reistijd en je leert in een omgeving die je al kent.

Belangrijk om te weten: ook in deeltijd krijg je te maken met de landelijke toelatings- en kennistoetsen die voor de hele pabo gelden. Vraag bij de hogeschool na welke toetsen dat zijn en wanneer je ze aflegt, zodat je je erop kunt voorbereiden.

De pabo combineren met werken

De grootste vraag bij deeltijdstudenten is: hoe pas ik dit in mijn week? Een paar dingen helpen daarbij.

• Reken op meer dan alleen de lesdag. Naast de contactdagen ben je tijd kwijt aan zelfstudie, opdrachten en stage. Plan die uren bewust in, net als je werk.
• Betrek je werkgever. Werk je al op een school, dan denkt die vaak mee over je rooster of stage. Werk je buiten het onderwijs, bespreek dan of je uren kunt terugbrengen op je lesdag.
• Zoek een school die past. Een baan als onderwijsassistent is een logische opstap: je bouwt praktijkervaring op en verdient ondertussen door.

Wil je die combinatie van werken en studeren opzoeken? Bekijk de actuele vacatures in het onderwijs; veel scholen zoeken juist mensen die zich willen ontwikkelen tot leraar. Ben je benieuwd wat je later als bevoegd leerkracht verdient, gebruik dan de salariscalculator om een indruk te krijgen.

Pabo deeltijd of zij-instroom: wat past bij jou?

Deeltijd en zij-instroom leiden allebei naar de klas, maar het zijn verschillende routes. De keuze hangt vooral af van je vooropleiding.

Kies de pabo in deeltijd als je nog geen afgeronde hbo- of wo-opleiding hebt, of als je de volledige lerarenopleiding wilt doorlopen in een rustiger tempo. Je haalt een regulier pabo-diploma en bouwt de opleiding stap voor stap op.

Kies zij-instroom als je al een hbo- of wo-diploma op zak hebt en snel voor de klas wilt. Bij dit traject werk je meteen als leraar en ga je binnen twee jaar van een tijdelijke naar een volledige bevoegdheid.² Het is intensiever en korter, en scholen kunnen er subsidie voor aanvragen. Hoe die route precies werkt, lees je in het artikel over van zij-instromer tot leraar.

Weet je niet welke route bij je situatie past? Vraag advies bij het Onderwijsloket of bij de pabo van je keuze. Zij kijken naar je diploma's en werkervaring en vertellen je welke variant en welke studieduur voor jou reëel zijn.

Zo zet je de eerste stap

Begin klein en concreet. Zoek de deeltijd-pabo's in je regio op, vraag een intakegesprek aan en leg je situatie eerlijk voor: je vooropleiding, je werk en hoeveel tijd je per week hebt. Loop daarnaast een dag mee op een basisschool, want niets vertelt je beter of dit werk bij je past.

Wil je alvast weten hoe een sollicitatie in het onderwijs verloopt zodra je zover bent? Lees dan hoe je opvalt bij de schoolleiding. En overweeg je eerst als onderwijsassistent te beginnen, dan zoek je in de vacatures meteen naar de school waar je je pabo-avontuur laat beginnen.