ABP nieuw pensioenstelsel: wat verandert er op 1 januari 2027?
Redactie Onderwijsbaan · · 6 min lezen
ABP wil per 1 januari 2027 over op de vernieuwde pensioenregeling. Wat er met je opgebouwde pensioen gebeurt en wat je voorlopig overzicht betekent.
Dit artikel hoort bij de gids Salarisinzicht: wat verdient een leraar in 2026?.
Op 1 januari 2027 wil het ABP overgaan op de vernieuwde pensioenregeling. Al het pensioen dat je tot dan hebt opgebouwd gaat dan mee naar nieuwe regels. Je krijgt een eigen pensioenpot in plaats van een toegezegd bedrag.1 Werk je in het primair onderwijs, dan gebeurt dat automatisch. Je hoeft niets te regelen, maar het scheelt als je weet wat er verandert en wat er juist hetzelfde blijft.
Wat gebeurt er precies op 1 januari 2027?
Op die datum stapt ABP over op de regels van de Wet toekomst pensioenen. Alle pensioenfondsen moeten dat uiterlijk op 1 januari 2028 doen. ABP wil een jaar eerder over.2 Het is dus een voornemen en nog geen zekerheid: toezichthouder De Nederlandsche Bank moet het plan eerst goedkeuren.
Bij de overgang verdeelt ABP het hele pensioenvermogen van het fonds.1 Dat gaat zo:
- Voor iedere deelnemer wordt berekend hoeveel zijn of haar pensioen waard is.
- Ben je nog niet met pensioen, dan gaat dat bedrag in een persoonlijke pensioenpot.
- Krijg je al pensioen, dan wordt je maandbedrag opnieuw vastgesteld. ABP verwacht dat het gelijk blijft of hoger wordt.
- Een deel van het geld gaat naar een gezamenlijke buffer, om tegenvallers op de financiële markten mee op te vangen.
Veel blijft ook gewoon staan. Je blijft bij het ABP, je werkgever blijft het grootste deel van de premie betalen en je opbouw loopt door. Hoe die opbouw werkt, lees je in ons artikel over het ABP-pensioen voor leraren.
Je kreeg een voorlopig overzicht. Wat moet je ermee?
Sinds de zomer van 2026 stuurt ABP alle deelnemers een voorlopig overzicht, samen met het Uniform Pensioenoverzicht (UPO) van 2026.2 Daarin staat je pensioen zoals het nu is, naast een schatting van je verwachte pensioen vanaf 1 januari 2027. Sommige mensen noemen die brief een transitiebericht.
Je hoeft er niets mee te doen. Er staat geen keuze in en je hoeft niets terug te sturen. Lees hem wel door, want er zitten twee dingen in die makkelijk verwarren:
- Het zijn schattingen, geen toezeggingen. ABP heeft gerekend met de dekkingsgraad van eind 2025: 123,5%.1 Wat je werkelijk krijgt, hangt af van de stand op 31 december 2026.
- Er staan twee soorten bedragen op. Bedragen van nu laten zien wat je vandaag hebt opgebouwd. Bedragen met koopkracht houden rekening met verwachte prijsstijgingen, zodat je ze kunt vergelijken met je huidige inkomen.3
Het definitieve overzicht komt in 2027, als alle gegevens bekend zijn. Pas dan zie je je echte bedragen.
Waarom bepaalt de dekkingsgraad wat je erbij krijgt?
De dekkingsgraad laat zien hoeveel geld ABP in kas heeft per euro pensioen die het moet betalen. Bij een dekkingsgraad van 110% is dat 1,10 euro per euro.1 Hoe hoger die stand op 31 december 2026, hoe meer er te verdelen valt op het moment van overgaan.
Een paar grenzen zijn afgesproken:
- Minimaal 101,5% is nodig om over te gaan zonder de pensioenen te verlagen.4
- Vanaf 107% kan ABP de compensatie voor de groep van 40 tot 68 jaar in één keer uitbetalen.1
- Boven 109% kan iedereen een tegemoetkoming krijgen voor verhogingen die in het verleden niet gegeven konden worden, plus een extra verhoging van alle pensioenen.4
Het ziet er op dit moment ruim uit. Eind augustus 2026 stond de actuele dekkingsgraad op 130,2%, tegen 123,5% eind 2025.5 Maar het is een momentopname die met de rente en de beurs meebeweegt. Verwacht dus geen bedrag dat nu al vaststaat, en wees voorzichtig met sites die er wel een noemen.
Wat gebeurt er met het pensioen dat je al hebt opgebouwd?
Dat gaat mee. ABP brengt ook alle eerder opgebouwde pensioenen onder in de vernieuwde regeling, zodat er niet twee regelingen naast elkaar hoeven te bestaan.1 Ben je nog niet met pensioen, dan wordt de waarde van je opgebouwde pensioen omgezet in geld in je pensioenpot. Uit die pot betaalt ABP later je maandelijkse pensioen.
Krijg je al pensioen van het ABP, dan loopt de betaling gewoon door. Wel kan het bedrag op je rekening in de eerste drie maanden van 2027 een paar keer wisselen.1 In januari krijg je nog het oude bedrag met de nieuwe belastingtarieven, in februari voor het eerst het nieuwe bedrag met een eventuele nabetaling, en vanaf maart staat het bedrag voor de rest van het jaar vast.
Krijg je compensatie?
Compensatie is er voor deelnemers die nadeel hebben van de overstap. Nu bouwt iedereen met elke ingelegde euro evenveel pensioen op, ongeacht leeftijd. In de vernieuwde regeling vervalt dat. Deelnemers tussen de 40 en 68 jaar kunnen daardoor nadeel hebben.1
Je komt in aanmerking als je tussen de 40 en 68 jaar bent én op 31 december 2026 via je werk pensioen opbouwt bij ABP. Hoeveel je krijgt hangt af van je leeftijd, je salaris en je deeltijdpercentage. Het nadeel loopt op tot je 51e en daalt daarna weer. Voor deelnemers van 35 tot 44 jaar heeft het ABP-bestuur daarnaast een aanvulling afgesproken, zolang de dekkingsgraad boven de 105% ligt.1
Eén ding is hier de moeite waard om te weten: ga je voor 1 januari 2027 uit dienst, met deeltijdpensioen of minder werken, dan krijg je geen of minder compensatie.1 Stap je over naar een andere school, dan is er niets aan de hand: binnen het onderwijs en de overheid blijf je gewoon bij het ABP opbouwen. Overweeg je een overstap naar buiten de sector of eerder stoppen, reken dan even door wat dat je hier kost.
Eén verandering die je waarschijnlijk niet raakt
De nettopensioenregeling van ABP is per 1 juni 2026 gestopt.6 Die regeling was vrijwillig en gold alleen voor salarissen boven 137.800 euro per jaar (bedrag 2026). Dat bedrag ligt ver boven wat er in het primair onderwijs wordt verdiend, ook in de directieschalen. Kom je deze verandering ergens tegen: voor het po speelt hij vrijwel zeker niet.
Wat kun je nu zelf doen?
Er is geen formulier en geen deadline. Wat wel helpt:
- Check je gegevens in MijnABP. ABP vraagt daar zelf om: klopt je adres, je e-mailadres en je partnergegevens?1 Bij de overgang gaat het om berekeningen op persoonsniveau, dus foute gegevens kosten je later tijd.
- Bewaar je voorlopig overzicht. In 2027 krijg je het definitieve overzicht. Naast elkaar zie je meteen wat er voor jou anders is uitgevallen.
- Kijk op mijnpensioenoverzicht.nl als je ook ergens anders hebt opgebouwd. Daar staan al je pensioenpotjes bij elkaar.
- Neem je situatie mee in grote keuzes. Eerder stoppen, minder gaan werken of uit dienst gaan vóór 1 januari 2027 heeft gevolgen voor je compensatie.
Wil je weten hoe pensioen zich verhoudt tot de rest van je arbeidsvoorwaarden? Lees dan Salarisinzicht: wat verdient een leraar, of reken je eigen bruto en netto door met de salariscalculator. Ben je toe aan een volgende stap binnen het onderwijs, bekijk dan de actuele vacatures. Je pensioenopbouw bij ABP loopt daar gewoon door.
Praat verder met
Veelgestelde vragen
- Wat verandert er op 1 januari 2027 aan mijn ABP-pensioen?
- ABP wil op die datum overgaan op de vernieuwde pensioenregeling. Al het opgebouwde pensioen gaat mee naar de nieuwe regels. Ben je nog niet met pensioen, dan krijg je een persoonlijke pensioenpot in plaats van een toegezegd bedrag.
- Ik heb een voorlopig overzicht van ABP gekregen. Wat moet ik doen?
- Niets verplichts. Het overzicht kwam vanaf de zomer van 2026 samen met je Uniform Pensioenoverzicht en toont een schatting van je pensioen onder de nieuwe regels. Controleer wel of je gegevens in MijnABP kloppen. Het definitieve overzicht volgt in 2027.
- Gaat mijn pensioen omhoog of omlaag door het nieuwe pensioenstelsel?
- Dat staat nog niet vast. Het hangt af van de dekkingsgraad op 31 december 2026. Om over te gaan zonder de pensioenen te verlagen heeft ABP eind 2026 minimaal 101,5% nodig. Eind augustus 2026 stond de dekkingsgraad op 130,2%.
- Wat is de dekkingsgraad en waarom bepaalt die wat ik erbij krijg?
- De dekkingsgraad laat zien hoeveel geld ABP in kas heeft per euro pensioen die het moet betalen. Bij 110% is dat 1,10 euro per euro. Hoe hoger de dekkingsgraad op 31 december 2026, hoe meer er te verdelen valt bij de overgang.
- Krijg ik compensatie van het ABP?
- Compensatie is bedoeld voor deelnemers van 40 tot 68 jaar die op 31 december 2026 nog pensioen opbouwen. Het bedrag hangt af van je leeftijd, salaris en deeltijdpercentage. Ga je voor 1 januari 2027 uit dienst of met pensioen, dan krijg je geen of minder compensatie.
Redactie Onderwijsbaan · De redactie van Onderwijsbaan. Schrijft en controleert artikelen over werken, solliciteren en salaris in het onderwijs.